فصل نوزدهم
زمينهٴ فلسفي و فرهنگي
(نيمهٴ دوم سدهٴ چهاردهم)
توجه. در اين فصل تنها يادداشتهاي اصلي آمده است. از بسياري افراد ديگر كه ميتوان فيلسوفشان ناميد، يا تأثيري ــ گاه عميق ــ در محيط فكري عصر خويش داشتهاند، در فصول ديگري سخن گفتهايم، زيرا گاه، در ابتدا حرفهٴ ديگري داشتهاند و مثلاً رياضيدان يا پزشك بودهاند. براي بررسي كلي زمينهٴ فلسفي يا فرهنگي ¿ قسمت ((ه)) از فصل پانزدهم. اطلاعات بيشتر دربارهٴ افراد مذكور در آن قسمت را به كمك فهرست پايان كتاب به آساني ميتوان بهدست آورد.
الف. مسيحيت غربي
1. ايتاليا
دومنيكو دي باندينو
دانشنامهنويس و انسانگراي ايتاليايي (وفات: 1418).
دومنيكو فرزند باندينو بيانكو در حدود 1335 در آرتسو زاده شد. او دفتردار و معلم بود و بيشتر عمرش را در فلورانس صرف تدريس دستور زبان و هنرها كرد. در آخر ماه اوت سال1418 درگذشت.
در سال 1374 نوشتن رسالهاي دايرةالمعارفي به نام درباب جهان صنعت يا گنجينهٴ مطالب
به يادماندني جهان را آغاز كرد كه در آغاز سدهٴ پانزدهم به اتمام رسيد.
اين رساله به ياد پنج زخم مسيح، پنج بخش است. بخش اول به چهار باب تقسيم شده: خدا، فرشتگان، روح، دوزخ و ديوهاي آن؛ بخش دوم در پنج باب: گيتي، آسمانها، ستارگان، گياهان، فصول؛ بخش سوم در 8 باب: عناصر، به طور كلي، آتش، هوا، هواشناسي، پرندگان، درياها، رودها، درياچهها و آبشارها، ماهيان؛ بخش چهارم در دوازده باب: كشورها، جزيرهها، شهرها،